2 - قلعهء هندى ؛ در شمال مكه كه در سال 1221 هجرى توسط شريف غالب بن مساعد بنا گرديد . اين قلعه نخست به صورت قلعهء كوچكى ساخته شد و پس از آن كه در بعضى قسمتهاى آن خرابى به وجود آمد ، مجددا ارتشبد عثمان نورى پاشا ، شيخ حرم و والى حجاز ، در زمان سلطنت عبد المجيد دوم ، آن را توسعه داد و بناى بسيار مستحكمى از آن به وجود آورد . اين تجديد و مرمت در سال 1330 هجرى صورت پذيرفت . 3 - قلعهء لعلع ؛ كه در دوران امارت شريف غالب و هنگام درگيرى و جنگ او با وهابىها و با هدف استحكام بخشيدن به باروى شهر احداث گرديد و نيز در همين هنگام بود كه توسط او برج‌هاى اطراف مكه جهت ديده‌بانى شهر و نظارت بر اطراف آن ساخته شد . مكه داراى دو حمام است كه اين حمامها به سبك حمامهاى رومى در مصر ساخته شده است ؛ يكى از آن دو حمام در عمره قرار دارد كه ساختمان آن در سال 980 هجرى توسط محمد پاشا ، وزير سلطان سليمان احداث شده است . ديگرى در قشاشيه است كه بنام « حمام النّبى » معروف است . مكه داراى سه تكيه است كه مهمترين آنها ، تكيه مصرى در برابر درب مسجد الحرام معروف به « باب جياد » است - كه شرح آن خواهد آمد - و آن داراى 20 سقاخانه و 20 منبع آب با آب چشمه زبيده بوده كه اين منابع داراى حجمهاى متفاوت ميان 5 تا 10 متر از 5 / 2 تا 13 متر مىباشد و وسعت دهانهء آبگيرها در حدود 80 سانتىمتر مىباشد ، آب اين منبعها به وسيله تعدادى شير در اختيار سقايان قرار مىگرفت ، بيشتر اين سقايان از غلامان مىباشند . آب منزل امرا و بزرگان شهر توسط لوله تأمين مىگردد . مكه 19 رباط دارد كه فقرا بدان پناه مىبرند و نيز داراى هشتاد آسياب است كه نيروى آن توسط اسبان تأمين مىگردد . اين شهر 60 نانوايى و 95 قهوه‌خانه دارد كه اين قهوه‌خانه‌ها داراى زيرانداز پارچه‌اى و تعدادى صندلى است كه نشيمنگاه آن را پنجره‌اى شكل و توسّط ليفهاى تابيده شده از برگ درخت خرما و يا طناب ساخته‌اند . در اين قهوه‌خانه‌ها توسط چاى و قهوه و قليان با تنباكو از مشتريان پذيرايى مىشود . مكّيان به قهوه‌هاى خود ؛ كه از دانه‌هاى قهوهء يمنى است ، مقدارى دانهء هل و گل ميخك و سياه‌دانه اضافه مىكنند كه طعم و مزهء خاصى را به قهوه مىدهد .